Pozwólmy dzieciom mówić i pisać
POZWÓLMY DZIECIOM MÓWIĆ I PISAĆ
w kontekście badań umiejętności językowych trzecioklasistów
Małgorzata Żytko
Publikacja współfinansowana przez UE w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.
Warszawa 2010
Wstęp
Wspomaganie u dzieci rozwoju umiejętności posługiwania się językiem ojczystym to jedno z najważniejszych zadań szkoły. Szczególnie znaczące osiągnięcia w tym zakresie mogą mieć dzieci w klasach początkowych. Przychodzą one do szkoły z pewnym zasobem doświadczeń językowych zdobytych w środowisku rodzinnym, ale zakres tych doświadczeń jest zróżnicowany, zależny w dużym stopniu od poziomu wykształcenia rodziców i potencjału kulturowego domu. Czy szkoła potrafi zaspokoić te zróżnicowane potrzeby w zakresie rozwoju języka? Czy wykorzystuje możliwości dzieci, stwarza warunki do uczenia się języka poprzez jego używanie w różnorodnych sytuacjach? Czy dzieci uczą się mówić i pisać poprzez mówienie i pisanie, a nie uczenie się, jak się mówi, czy jak się pisze?
Spis treści
| Część I | Psychologiczne i pedagogiczne uwarunkowania rozwoju języka dziecka | 7 |
| Rozdział 1. | Rozwój języka dziecka w kontekście teoretycznym | 7 |
| 1.1 | Behawioryzm a opanowanie umiejętności posługiwania się językiem | 7 |
| 1.2 | Przyswajanie języka w teorii lingwistyczno-natywistycznej | 8 |
| 1.3 | Teoria poznawcza a przyswajanie języka | 9 |
| 1.4 | Zdobywanie umiejętności językowych w interakcjach społecznych | 10 |
| Rozdział 2. | Rozwój języka dziecka w szkole – szanse i zagrożenia | 13 |
| 2.1 | Komunikacja nauczyciel – uczniowie w edukacji początkowej | 14 |
| 2.2 | Model teoretyczny opisujący proces komunikacji na lekcji nauczyciel konstruktorem „rusztowania” | 23 |
| Rozdział 3. | Nauczyciel o edukacji językowej w klasach początkowych | 26 |
| 3.1 | Nauczycielskie opinie o celach i metodach edukacji językowej | 26 |
| 3.2 | Nauczycielskie opinie o własnej praktyce edukacyjnej a szkolna rzeczywistość | 32 |
| Część II | Dzieci użytkownikami języka w szkole | 43 |
| Rozdział 4. | Rozwój umiejętności pisania | 43 |
| Rozdział 5. | Dzieci piszą opowiadania | 49 |
| 5.1 | Opowiadanie inspirowane rysunkiem | 49 |
| 5.2 | Kończenie rozpoczętego opowiadania | 68 |
| Rozdział 6. | Dzieci piszą listy | 79 |
| 6.1 | Pisanie tekstu argumentacyjnego | 80 |
| 6.2 | Rodzaje dziecięcej argumentacji | 84 |
| Rozdział 7. | Dzieci zadają pytania, wyjaśniają i interpretują | 97 |
| 7.1 | Dzieci zadają pytania | 97 |
| 7.2 | Dzieci interpretują | 104 |
| 7.3 | Dzieci wyjaśniają rozwiązanie problemów | 106 |
| Rozdział 8. | Sposoby wprowadzania dzieci w proces konstruowania wypowiedzi – metoda interakcyjnego pisania | 110 |
| 8.1 | Dziecięce pisanie w szkole jako aktywność społeczna | 111 |
| 8.2 | Propozycje ćwiczeń w pisaniu | 115 |
| Załącznik | Wielkość |
|---|---|
| Pozwólmy dzieciom mówić i pisać | 4.3 MB |
